rss

Film en/als geletterdheid

Wat is Film en/als Geletterdheid?

Film en/als Geletterdheid: een praktijkgericht ontwikkelingsonderzoek voor de vakdomeinen Geschiedenis en Nederlands is een onderzoeksproject, gefinancierd door het Expertisenetwerk Lerarenopleidingen van de Associatie Universiteit Gent. Het project ging van start op 1 febr. 2009 en werd afgerond op 31 mei 2011.

Promotor van het project was prof. dr. Bruno De Wever (UGent). Copromotor was prof. dr. Ronald Soetaert (UGent). Het project werd uitgevoerd door drie onderzoekers, in nauw overleg met de docenten van de lerarenopleidingen Geschiedenis en Nederlands van Universiteit Gent, Hogeschool Gent, Arteveldehogeschool en Hogeschool West-Vlaanderen. De onderzoekers waren respectievelijk voor 30%, 20% en 50% op het project werkzaam: dr. Ive Verdoodt en Steven Vanhooren voor het luik Nederlands, Lieselot Leuridan voor het luik Geschiedenis.

Doel van het project

In de voorbije twee decennia ontstond een groeiende belangstelling voor film en andere visuele media binnen het onderwijs en het onderwijskundig onderzoek. Een toenemend aantal leerkrachten, docenten en wetenschappers nam visuele media au sérieux als belangrijke bron van inzicht, bewustwording en kennis. Ondanks deze tendens bleef verder onderzoek naar de ontwikkeling van een effectieve filmdidactiek en de integratie van film in de curricula van de verschillende onderwijsniveaus achterwege.

Het project Film en/als Geletterdheid trachtte precies aan deze vraag naar filmdidactisch onderzoek te voldoen. De lerarenopleiding werd daarbij als het aangewezen onderwijsniveau beschouwd om (toekomstige) leerkrachten een vorm van cinematografische geletterdheid aan te reiken.

Naast de uitvoering van filmdidactisch onderzoek, beoogde het project ook een studie van de reële meerwaarde van filmeducatie en de specificiteit van de kennis- en betekenisconstructie die tot stand komt via de confrontatie met film. De focus werd hierbij gericht op de kennisgebieden 'Geschiedenis' en 'Nederlands'. Vakdomeinen, waar de aandacht voor diverse media reeds tot het curriculum behoorde.

Drie concrete vragen stonden centraal in het onderzoek:

-          Wat kunnen we leren uit film?

-          Hoe kunnen we films implementeren via specifieke leeromgevingen?

-          Welke kennis- en betekenisconstructie komt daarbij tot stand?

Aanpak van het project

Het project Film en/als Geletterdheid trachtte een antwoord te bieden op de bovenstaande onderzoeksvragen en in de eerste plaats tegemoet te komen aan de nood aan voorbeelden van goede praktijk die er binnen de lerarenopleidingen bestaat.

Om deze doelstellingen te bereiken, werden nieuwe en makkelijk toepasbare filmdidactische werkwijzen, leermiddelen en onderwijsmaterialen ontwikkeld, geïmplementeerd, geëvalueerd, bijgestuurd en, tot slot, bewerkt tot didactische modules voor de websites: www.film-en-geschiedenis.ugent.be en www.schoolfilm.be.

Verloop van het project

Een gedetailleerde beschrijving van het verloop van het project (i.c. de methodologie, de fasering en de concrete werkwijze) vindt u op de website van het Expertisenetwerk Lerarenopleidingen van de AUGent.

Projectresultaten

De websites www.film-en-geschiedenis.ugent.be (voor het luik Geschiedenis) en www.schoolfilm.be (voor het luik Nederlands) zijn de belangrijkste resultaten/verwezenlijkingen van het project Film en/als Geletterdheid.

Daarnaast werden ook enkele artikels en wetenschappelijke bijdragen gepubliceerd en werd op 3 maart 2011 een studieavond georganiseerd. De bevindingen van de onderzoekers, promotoren en betrokken docenten werden toen aan het grote publiek voorgesteld.

Een gedetailleerde beschrijving van alle projectresultaten vindt u op de website van het Expertisenetwerk Lerarenopleidingen van de AUGent.

Betrokken instellingen

  • Expertisenetwerk Lerarenopleidingen van de Associatie Universiteit Gent:  www.augent.be/enw/  
  • Universiteit Gent (= penvoerende instelling): lerarenopleiding Geschiedenis (i.s.m. prof. dr. Bruno De Wever) en lerarenopleiding Nederlands (i.s.m. prof. dr. Ronald Soetaert): www.ugent.be
  • Hogeschool Gent: lerarenopleiding Geschiedenis (i.s.m. Hilde Willaert en Wis Geysen): www.hogent.be
  • Arteveldehogeschool: lerarenopleiding Geschiedenis (i.s.m. Jurgen Blomme, Geert Berings en Jan Vanschaftingen) en lerarenopleiding Nederlands (i.s.m. Sebastiaan Leenaert en Tamara Bollaert): www.arteveldehs.be
  • Hogeschool West-Vlaanderen: lerarenopleiding Nederlands (i.s.m. Dicky Antoine): www.howest.be